Ekmeğimi Kazanırken kitabı, Maksim Gorki’nin otobiyografik üçlemesinin (Çocukluğum, Ekmeğimi Kazanırken, Benim Üniversitelerim) ikinci kitabıdır. Bu üçleme içerisinde en hacimli olanı da bu eserdir. Kitap, çocukluk yıllarındaki Aleksey’in dedesinin yanından ayrılarak; yaklaşık on beş yaşına kadar çalıştığı yıllardaki sıkıntılarını anlatır. Bu aşama yer yer bulaşıkçılık yer yer bir ayakkabı mağazasındaki çalışmalarına şahit oluruz. Çocukluğum adlı ilk kitaptan sonra artık küçük Aleksey ekmeğini kendisi kazanacaktır. Hem de eğitim alması gereken bir yaşta.

Genel itibariyle ağır işlerde çalışan Aleksey’in hem hayata karşı mücadelesi hem de bir diğer açıdan kitap okuma aşkı başına bin bir türlü işler açar. Bu evrede bazen tavan arasına saklanarak bazen de tezgâh kenarlarında gizlice kitap okumaya çalışır. Bir dönem ufak tefek rahatsızlıklar da geçiren küçük Aleksey ninesisin yanına döner ve kısa süre sonra da tekrar ağır işlerde çalışmak suretiyle mesleğine devam eder. Neredeyse çalıştığı hiçbir işten keyif almaz, hayat karşısında ayakta durmak için sık sık kavgalara tutuşur, fakat orada tanıştığı bazı insanlarla da güzel dostluklar kurar.

Ekmeğimi KazanırkenRealizmin en önemli temsilcilerinden biri olan Maksim Gorki’yi okurken yaşadığı Rus toplumunun o zamanki durumunu en açık şekilde görürüz. Yazar bize özellikle Ekmeğimi Kazanırken adlı kitabında, insanların nasıl safça davranarak hatalar yaptıklarını ve bu hataların nasıl devam ettiğini akıcı bir üslupla belirtir. Anlatılan sosyal yönün, geniş okur yığınlarının sosyal eğilimlerine uygun olması gerçeğini savunmaktadır.  Kitabın sonlarına doğru Aleksey, hararetli çocukluk yıllarından biraz olsa da sıyrılarak Kazan şehrine doğru okumaya gider ve Ekmeğimi Kazanırken kitabı sona ererken; üçlemenin son halkası olan Benim Üniversitelerim kitabı başlar…

Eserden bir alıntı;
Cumartesi günü tavan arasında çamaşır asarken kitap aklıma geldi. Çıkardım açtım. İlk satırını okudum: ‘‘Evler insanlar gibidir. Her birinin kendine göre bir yüzü vardır.’’ Bu cümlenin doğrulu beni şaşırttı. Çatı deliğinin yanında, ayakta, soğuk iliklerime işleyinceye kadar okumaya devam ettim. Akşama, patronlarım, ikindi duasına gidince kitabı mutfağa indirdim. Sonbahar yaprakları gibi sararmış, yıpranmış sayfalara daldım…

Ekmeğimi Kazanırken
Maksim Gorki
Yordam Kitap
400 sayfa, 2018