Kendini Bilmek

Sosyolojide, felsefede ve düşünce kitaplarında önemi her geçen gün artan bir isimdir Michel Foucault. ‘Kendini Bilmek’ kitabı da ilk kez 1982’de Vermont Üniversitesi’nde verdiği “Kendini Biçimlendirme Teknikleri” seminerine dayanmakta ve kitap seminerin kısmen kayda geçirilmiş halini yansıtmaktadır. Kitap sekiz bölümden oluşmakla birlikte Foucault ile bağlantılı diğer düşünürler üzerinden de açıklamalar bulunmaktadır.

İlk bölümde Hakikat, İktidar ve Kendilik ile ilgili Foucault ile birlikte bir söyleşi yer almakta. Bu bölüm hem Foucault için hem de eserlerinin altında yatan bağlam için kişisel bir okuma alanı sunuyor okuyuculara. Örneğin Foucault’un eserlerinde neden toplumdan dışlanmış olanların yer aldığını ve bu ilginin Foucault’ta neyden kaynaklandığını öğreniyorsunuz. Bilindiği gibi Foucault eserlerinde genelde delilere, cüzzamlılara, suçlulara, sapkınlara, çift cinsiyetlilere, katillere… gibi toplumun çoğunlukla anormal diye tanımladığı kişilere değinmekte ve onların toplumdaki durumlarını tespit etmeye çalışmaktadır. Benim gerek ilgi alanım gerekse çalışmalarım açısından en verimli bulduğum bölüm ikinci bölüm olan Kendini Biçimlendirme Teknikleri bölümüdür.

Kendini BilmekFoucault’a ait olan bu bölümde Foucault, Hıristiyanlıktaki itiraf kültürüne değinerek bunun kilisede itirafa karşılık değil kişinin kendisine tövbekar statüsü kazandırılması için itirafın bir koşula karşılık geldiği için yapıldığından bahsetmektedir. Yani günahlardan dolayı bağışlanmayı istemek yeni bir kimliğin oluşturulması anlamına gelmemektedir. Hâlbuki bugün için değerlendirirsek modern itiraf tam da bu noktada yeni bir kimlik arayışı için itiraf kültürü haline gelmiştir. Foucault, “kendini açığa çıkarmanın aynı zamanda kendini yok etmek” olduğundan kitabında bahsederken modern itiraf ise kendini açığa çıkararak kendini yeniden var etme anlamına gelmektedir.

Bu anlamda kitap bazı yazarlara ait derlemeleri içerse de Foucault’un eserleri ve düşünceleri açısından oldukça yararlı bir kaynak. Altıncı bölümde değinilen Rousseau’nun İtirafları da Foucault’un yorumlarıyla oldukça analiz edici bir bölümdür. Bu bağlamda Rousseau’daki görünürlük ile Foucault’daki görünürlüğün farklarını belirleme noktasında önemlidir. Freud gibi bazı isimler üzerinde de Foucault’un düşüncelerini kitapta bulmak mümkün. Bu bağlantıları bize kitap boyu sağlayan isimler ise şunlardır: Luther H. Martın, Huck Gutman ve Patrıck H. Hutton.

Düşünürlere, konulara ve merakına hakim olanlar için incelenesi bir kitap “Kendini Bilmek”

Kendini Bilmek
Michel Foucault
Profil Kitap
215 sayfa, Ekim 2019

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir