Marx ve Oyuncak Bebek, bir ilk kitaptan çok daha fazlasını içinde barındırıyor: okuru ilk satırlardan başlayarak saran şiirsel bir anlatım, yersiz yurtsuzluk ve kayıp kimlikler meselelerini hayli derinlere dokunacak biçimde ele alabilen bir yazar içgörüsü, insanın köklerinden uzağa savruluşunu, sonra hep yeniden yuvaya dönüşünü ustalıkla dile getirme becerisi.

Annesinin karnındayken devrimin kargaşasını duyumsamaya başlayan bir kızın altı yaşındayken ailesiyle Paris’e göçüp siyasi sığınmacı statüsünde kendisini topyekûn yabancı bir kültürün içinde bulmasının, ilkin o kültür tarafından yutulmasının, sonrasında anadilini, köklerini yeniden keşfetme çabasının kâh dokunaklı, kâh ince mizah tonlu öyküsü.

Maryam Madjidi, kişisel serüveninden hareketle Doğu-Batı uygarlıkları arasındaki uçuruma mercek tutarak, yersiz yurtsuzluğun insanın gerçek kimliği olabilmesi fikrine kanat açıyor. 21. yüzyılın kıyıcı ikliminde Doğu ve Batı’nın iki köklü ve güçlü kültürüyle harmanlanmış bireyin renkli iç dünyasına, çatışmalarına, çelişkilerine, acılarına, coşkusuna, düş kırıklıklarına, keşiflerine; kısaca, insan olma hallerine samimi bir davet Marx ve Oyuncak Bebek.

14. yüzyılın muazzam şairi Şirazlı Hafız’ın ve Ömer Hayyam’ın İran’ın en büyük zenginliği olduğunu söyleyen Tahranlı taksi şoföründen Karaköy’de balık-ekmek yiyerek kentin hayhuyunu izleyen anne-kıza masal tadında bir anlatı bekliyor okuru.

Maryam Madjidi

Marjam Madjidi kimdir?

İran asıllı Fransız yazar, 1980’de Tahran’da doğdu. Ailesi siyasi sığınmacı olarak 1986’da Fransa’ya taşındı. Gördüğü edebiyat öğreniminin ardından, ortaokul ve liselerde Fransızca dersleri verdi. Yirmi üç yaşında ilk kez doğduğutopraklara, İran’a geri döndü. Paris’inyanı sıra, Türkiye ve Çin’de de yaşadı.

2017 Ocak ayında Nouvel Atilla yayınevinden çıkan ilk romanıyla Fransa’nın en saygın edebiyat ödüllerinden biri olan “Prix Goncourtdu Premier Roman”ın sahibi oldu.
Marx et la poupée (Marx ve Oyuncak Bebek)

Ödüller: Prix GoncourtduPremier Roman 2017.
Aday Gösterildiği Ödüller: Prix Orange du Livre, Prix Ouest-France des Etonnants Voyageurs, Prix Poulet-Malassis, Prix Louis Guilloux.

Goncourt

Marx et la poupée (Marx ve Oyuncak Bebek), Arapça ve İtalyancadan sonra, Barış Tut çevirisiyle yakında Türkçe olarak okurlarıyla buluşacak. Kitabın çeviri hakları için Polonya, Sırbistan ve Kanada gibi ülkelerle de görüşmeler sürüyor.

Marx ve Oyuncak Bebek

Arka Kapak:
Daha annesinin karnındayken İran Devrimi’nin ilk saatlerine tanıklık ediyor Maryam. Altı yıl sonra, annesiyle birlikte, Paris’te sürgünde olan babasının yanına göçüyor.

Birbirine eklemlenen ilk anıları eşliğinde, Maryam ülkesinden ayrılmasını, ailesinden uzaklaşmasını, komünist anne babasının buyruğu üzerine Tahran’daki çocuklara verilen oyuncaklarının ellerinden kayıp gidişini, Fransızca öğrenmek adına Farsçasının giderek silinmesini, yıllar yıllar boyunca toprağa gömdüğü anadilini anlatıyor.

Bir fabl tadında olduğu kadar, bir günlük olarak da okunabilecek bu şiirsel anlatıda Maryam Madjidi, ince bir mizah ve samimiyetle, köklerinin bir yük, sığındığı bir kale, sosyalleşme aracı, hatta baştan çıkarma silahı olabilmesinin öyküsünü dile getiriyor.

“Ben bir ağaç değilim, köklerim yok benim.”

Marx ve Oyuncak Bebek

Maryam Madjidi
Profil Kitap
Türkçesi: Barış Tut
Nisan 2018, 184 sayfa