Kitapkolik
KitapKitap İncelemeleri

Gogol’un Ölü Canları

Gogol ne yaptı ?

Gogol 19. yüzyıl Çarlık Rusya’sının bürokrasisini ve aristokrat sınıfını inceden inceye işlenen bir alaycılık ve ironiyle yüzlerce yıl boyunca okunacak realist bir eser meydana getirdi.

Gogol, kitabını yayınladığında bütün muhalif Rus çevrelerinin büyük ilgisini çekmiş ve Gogol parmakla gösterilen bir yazar olmuştur. Muhalif çevrelerde Gogol’un parlayan yıldızı kısa bir süre sonra sönmeye başlayacaktır.

Eserde bahsedilen Rus aristokrasisi ve saray çevresini eleştirilerinden haz etmeyen Rus Çarı’nın baskısı sonucunda geri adım atar. Ölü Canlar kitabının ikinci basımında yazdığı önsözde “Bu kitapta yazılanların önemli bir bölümü yanlıştır. Rus topraklarında gerçekten böyle şeyler olmuyor. Sevgili okur, senden beni düzeltmeni istiyorum. Bu konuyu görmezden gelme, senden bunu rica ediyorum” diyerek yayımlamıştır.

Ölümsüzlüğünü koruyan bir eser.

Ölü CanlarGogol, Rus Çarı’na kendini affettirmeye çalışmıştır. Baskıların yoğun olduğu bir dönemde Gogol önsözünü zorunluluklardan dolayı tahrif etmek zorunda kalsa da Rus çarlığı tarihten silinmiş; ama Ölü Canlar eseri yüzyılların ağır saldırılarına rağmen ayakta kalmıştır.

Ölü Canlar’ı ölümsüz klasikler arasına sokan sadece üst düzey saray çevrelerini ve Çarlık bürokratlarına karşı eleştirileri değil, bireylerin yaşadıkları toplumsal çevrede büründükleri sahtekâr kişilikleri hicviye tarzında eleştirmiş olmasıdır.

Ölüm, köylüye her yerden geliyordu.

Rusya’nın uçsuz bucaksız sarı başlı buğday tarlaları milyonlarca kilometrelik alana uzanırken tarlalarda çalışan milyonlarca köylü köle muamelesi görüyordu. Sağlıksız ortamlarda hijyenden yoksun, her gün bulaşıcı hastalıklardan çocukların saç teli gibi kopup düştüğü bir ülkede esaret hayatı yaşıyorlardı. Temel tüketim maddelerine ulaşma imkanı yokken pencerelerini tahtalarla yahut taşlarla örterek Sibirya’nın azgın soğuklarından evlerini korumaya çalışıyorlardı. Toprak damlı, camsız pencerelerden ölüm giriyordu. Kaldırımlarda yürümek imkânsızdı. Zikzak çizmeden çamurlu yollardan bile geçilemez hale gelmişti. İnsanlar hastalık kapmamak için cesetleri kaldırmaya yanaşmıyordu. Ölüm her yerden Rus köylüsüne uğruyordu.

Pre-kapitalist bir düşünce.

Gogol’un yaşadığı dönemin koşullarında yazdığı bu eser, baş karakter Çiçikov’un sahtekârlıklarından daha büyük bir trajedir. Çiçikov gibi insanlık dışı koşullarda emeğini bir hiç uğruna harcayan köylülerin ölülerinden yararlanma yoluna giden pre-kapitalist bir düzenin portresini çizer. Eseri ölümsüzleştiren de Çiçikov’un bozuk bir toplumsal düzenin şahsında ortaya çıkardığı bozuk ilişkiler ağıdır.

Ölü Canlar
Türkiye İş Bankası Yayınları
Nikolay Vasilievich Gogol
484 Sayfa, 2016

Etiketler
Daha Fazla Göster

Cem Akar

Okumak, bence sürekli bir eylemlilik ve emeğin en değerli hallerinden biridir. Okumanın somut hali yazmanın, gerekliliğine inandığımdan yazmayı görev bilirim. Kalemimiz adalete, emeğe, barışa, dostluğa, vatana yakışır ve tarafı belli olmalıdır. Öğrencilerine bilgiyi keşfettiren bir öğretmenim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı