KitapKitap İncelemeleri

Genç Werther’in Acıları

Doğu-Batı Divanı eseri ile mest olduğum dünya edebiyatının edebî zekâsı ve Almanların edebî gururu Goethe… Okuyan herkesin bildiği üzere Genç Werther’in intiharı kurgusal olsa da dönemin Alman gençlerini etkiler. Aşkına karşılık bulamadıkça genç sevgililer, kendilerini intihara sürüklemiştir. Bu sürüklenişi sadece özenti diyerek geçiştiremeyiz. Dönemin psikolojik ve sosyolojik ortamını da teneffüs etmemiz gerekir. 1774’de yazıldığında Alman halkının ruh yapısının gençleri intihara meyletmesinin altında özentilikten öte Alman Romantizminin ruhu gençlerin üzerinde dolanıyordu.

Genç Werther’in yıllardır bu kadar okunmasını sağlayan şey nedir? Genç âşıkların intihar vakaları edebi eserlerde sık işlenen bir ögedir. Alman dili Goethe ile Köln Katedrali’nin kulelerinin sivriliğine ve keskinliğine ulaşmış, betimlemeleri doğaüstü bir duyumsal zenginlikle işlenmiş gibidir.

Werther’in sarı pantolonu, mavi ceketi Prusya -Almanya- sokaklarında bir moda akımına daha doğrusu devrimine yol açmıştır. Aynı tip ve renkte olsa da genç kitleler seslerini ve feryatlarını dile getirmek için dilsiz bir protestonun, sessiz kalabalığı olmuştur. Televizyon kültürü ile büyüyen biz yeni nesillerin kitapların modasına kapılmayacağımız kesin. Reklamlar kadar kısa modalarımız var.

Genç Werther’in AcılarıGoethe karşılıksız kalan aşkı üzerine bu eseri kaleme almıştır. Goethe gibi bir sanatçının yoğun duygulara sahip olmadan güçlü eserler vermesi imkânsızdı. Goethe, yakın arkadaşı ünlü Alman edebiyatçısı Schiller’in kaybolan naaşının bulunmasından sonra yaptığı ilk ziyareti akıllara durgunluk verecek bir öyküdür. Goethe, mezarlık görevlilerinden Schiller’in kafatasını ödünç istemiştir. Mezarlık yetkileri büyük ustaya “Hayır!” cevabını vermeye razı olamazlar ve gizlice Schiller’in kafatasını Goethe’ye verirler. En yakın dostunun kafatası masanın üstünde, mum ışığının titrek ışık dalgalarında salınırken, Goethe, ‘Schilleɾ’in Кafatasını İnceleɾken’ şirini yazmıştır. Burada üzerinde durmak istediğim nokta, yazar intihar vakasını da aynı yoğun ve somutsal bir temasla okurun üzerinde iz bırakarak yazmış olagelmesidir.

Genç Werther’in aşk acısının ön planda olduğu duygusal bir eserdir. Werther’in aşkının en başında çıkmaza gireceği bellidir. Âşık olduğu kadın Lotte, zengin bir asilzadenin müstakbel eşidir. Belki de yazar çektiği acıların bedelini Werther’i öldürerek ödemiştir. Goethe’nin intihara meyilli olması zaten imkânsızdır. Koyu bir dindar olan yazarımız, Tanrı’nın yasaklarına karşı gelmeye kalkışmayacak kişiliğe sahiptir. Sanatı, Tanrı’ya ulaşmada bir araç gören idealist bir sanatçıdır.

Genç Werther’in Acıları
Johann Wolfgang Goethe
İş Bankası Kültür Yayınları
Türkçesi: Mahmure Kahraman
126 sayfa, 2017

Etiketler
Daha Fazla Göster

Cem Akar

Okumak, bence sürekli bir eylemlilik ve emeğin en değerli hallerinden biridir. Okumanın somut hali yazmanın, gerekliliğine inandığımdan yazmayı görev bilirim. Kalemimiz adalete, emeğe, barışa, dostluğa, vatana yakışır ve tarafı belli olmalıdır. Öğrencilerine bilgiyi keşfettiren bir öğretmenim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İlgili Makaleler

Başa dön tuşu
Kapalı