Son dönemlerde okuduğum ve feyz aldığım kitaplardan biri “Çocuklar Nasıl Başarır?” Kitabı, Bahar Eriş ve Mümin Sekman hazırlamış. Kitap, çocuk yetiştirmekle alakalı farklı konu başlıklarından oluşuyor. Her bölümde, konuyla ilgili araştırmalar ve uygulamaya dair ipuçları, örnekler yer alıyor. Yazıma konu olan bölüm, “Kendi göbeğini kendi kesenler:Erken yaşta anne babasını kaybeden dâhiler kendini nasıl yetiştirdi?”

700 ünlü ismin yaşam öyküsünden yola çıkarak yapılan araştırmalar sonucunda, Atatürk, Yahya Kemal, Dostoyevski gibi isimlerin, annesi ya da babasını erken yaşta kaybeden ama başarılarıyla hayata iz bırakan isimler olduğunu görüyoruz.

Kitap, “Acı veren kayıpları, insanlara yararlı bir değere dönüştürmek her yiğidin harcı mı?” diye sorarak bu durumu irdelemiş. Bu ,“Yas Döngüsü” ile izah edilmiş. “Yas Döngüsü” ne göre, acının, 1) İnkâr 2)Öfke 3)Pazarlık 4)Depresyon 5) Kabullenme aşamaları var. Başarı, kabullenme aşamasından sonra geliyor.

Bu bölümü okuyunca, masallardaki kahramanların pek çoğunun annesiz ya da babasız olduğu ve her türlü zorluk sonrası başarıya ulaştıklarını hatırladım. En çok bilinen masalımız Keloğlan masallarında, tekerlemenin ardından, “Anasıyla yaşayan bir oğlan varmış.” cümleleri yer alır ve biz de görürüz ki her masal sonunda padişahın kızıyla evlenerek muradına eren bu masal kahramanımızın da babası yoktur.(Birkaç masal hariç)

Keloğlan fakirdir, görünüşü ilgi çekici değildir, masalların başında tembel olduğu söylenir, yaptığı olumsuz davranışlar neticesinde karşılık olarak verilen cezalara da katlanmak zorunda kalır.Fakat masalın sonunda aklını kullanarak karşılaştığı her zorluğun ve olumsuzluğun üstesinden gelip, hatalarından da ders almış olarak padişahın kızıyla evlenir…Keloğlan acaba babasız olduğu için mi başarıya ulaşır?

Masallar, ünlü Rus araştırmacı Propp’un inceleme yöntemlerine göre değerlendirildiğinde, eninde sonunda mutlu biter. Bu da Keloğlan’ın masal sonunda hedefine ulaşmasının, masal türünün özelliğinden kaynaklı olduğu hakikatini karşımıza çıkarır.Ancak, masalların çocukların dil ve ruh gelişiminde önemi dikkate alındığında, Keloğlan’ın, babası olamadan da hedefine ulaşmasının anlatılması, bu anlamda önemlidir.

Çocuklar Nasıl Başarır?Keloğlan birçok işe giriyor fakat başarısız oluyor.Artık yapacak bir şey kalmadı dediği an ya kuyudan ses geliyor ya bir kutu buluyor hayatı değişiyor.Mucize oluyor ve asıl mücadele, o andan itibaren başlıyor.Belki de bu mucizeler, Keloğlan’ın kabullenme aşamasından sonra geleceğe odaklanabilmesinin bir neticesidir.

Mucizelerden sonra da olumsuzluklar,zorlu yollar, devlerle mücadele var. Bunlar zor gelmiyor kahramanımıza, artık hedef belli. Vazgeçmek yok. Çok çalışmak, emek harcamak ve kararlılık…
Babasız olmak, bu noktada kendi ayakları üstünde erken yaşta durmayı öğrenme ve çok çalışma ile birleşince, başarı getiriyor. Bu da gösteriyor ki mesele annenin ya da babanın yokluğu neticesinde ortaya çıkan “acı” ya kişinin nasıl tepki verdiğiyle doğrudan alakalı.

Annem, kendi yaşadıklarından yola çıkarak, annesiz ve babasız bir çocukluk geçirmiş, “Acıyla koruk helva olur.” der. Atasözünün tamamı, “ Sabırla koruk helva, dut yaprağı atlas olur.”şeklinde.Bu atasözü belki de bahsi geçen konunun özeti niteliğinde.

Koruk, üzümün olmamış ekşi hali… Koruk erecek, üzüm olacak, ezilecek, kaynatılacak, pekmez yapılacak da helvaya tat verecek… Helva olmak öyle kolay değil! Ya atlas olmak? Dut yapraklarını ipek böcekleri yiyecek, koza örecek, ipek yapacak, eğrilecek, dokunacak da sonra atlas olacak.

Sabır, olumsuzluğu kabullenmekten ziyade bir işin başarılması için gerekli mücadele verilirken, karşılaşılan güçlüklere göğüs germek, azimle mücadeleye devam etmektir. Sonrasında helva da olur atlas da… Keloğlan hazineye de kavuşur padişahın kızıyla da evlenir. İnsan bazen varını yoğunu, sevdiğini de kaybeder ama pes etmezse mücadele sonrasında kazandıklarının tadına doyum olmaz.

Çocuklar Nasıl Başarır?

Mümin Sekman, Bahar Eriş
Alfa Yayınları
296 sayfa, 2017