Toplum Sözleşmesi

Jean-Jacques Rousseau tarafından 1756-1760 yılları arasında geniş bir yapıt olarak tasarladığı Politik Kurumlar, yapıtın bir bölümü olarak Toplum Sözleşmesi olarak kitap halini almıştır. 1762 tarihinde yayınlanan ve hemen hemen bütün dillere çevrilmiş olan eser Türkçeye 1913 yılında çevrilmiştir. Yazarın en çok değer verdiği eseridir.

Kitap dört bölüme ayrılarak toplum, egemenlik, yönetim biçimleri, sistem ve din konularını sizinle sohbet edermişçesine anlatıyor.

Rausseau’ya göre doğal hukukta insanlar eşit ve özgür doğar. Evet ilkel insanlar bizlerden daha mutluydu çünkü günümüzde uğruna mücadeleler verilen değerlerin hiçbirine ihtiyaçları yoktu. Adalet, hukuk, mülkiyet, para, güç ve sınıflar toplumun mediyetleşmesiyle hayatımıza girdi ve özgürlük ile ters orantıda oldu.

Toplum SözleşmesiEğer eşit ve özgür bir yönetim biçimi yoksa yasalar ve sözleşmeler zenginler içindir. Onları ve mallarını yoksullardan korumak içindir. Hükümetler toplumun refah seviyesini ve ülkeyi geliştirmek için seçilirler ama her hükümet halkın yoksul, güçsüz ve itaatkar olmasını ister. Birde hükümet tek bir kişinin eline geçtiğinde halk arasında sınıfsal uçurumlar meydana geliyor zengin kesim hükümet yanlısı oluyor, yoksul zengine muhtaç, yasalarda zenginden yana oluyor. Aynı zaman da Rausseau sınıfsal uçurumların her hükümdarı yıkıma götüreceğini tahlil ediyor tabi ki bu bilinçli toplumlar için söylediğini düşünüyorum.

“Bir kölenin oğlu da kendisi gibi köle doğar demek, insan olarak doğmadığını ileri sürmektir.”

“İnsan özgür doğar, oysa her yerde zincire vurulmuştur.”

“Seninle öyle bir sözleşme yapacağım ki, hep benim iyiliğime ve senin zararına olacak; keyfim isteği sürece ben uyacağım, yine keyfim istediği sürece sen uyacaksın ona.”

Kitapta çok güzel bir cümle var “İnsanlar, hiçbir şeyleri yokken birleşmeye başlayabilir” yani mülksüzlük… Günümüz köleleri yani işçiler barınma, beslenme, sağlık ve eğitim gibi devletlerin halka vermek yükümlülüğünde olduğu salt yaşam için özgürlüğünü zenginlere satmak durumunda kalıyor. Madenlerde, inşaatlarda, tersanelerde gün geçmiyor ki işçi ölüm haberleri gelmesin. Zengin daha zenginleşirken işçi sınıfı ezilip fakirleşiyor orta sınıfın tamimiyle yok olduğu bir dönemdeyiz. Yüz yıllar öncesinden filozoflar bize sesleniyor bütün ezilmiş halklar, işçiler, emekçiler “Birleşin”.

Eşit ve Özgür günler umuduyla…

Toplum Sözleşmesi
Jean-Jacques Rousseau
İş Bankası Kültür Yayınları
125 sayfa, 2006

Meral Çelik diğer yazısı

Toplum Sözleşmesi

Jean-Jacques Rousseau tarafından 1756-1760 yılları arasında geniş bir yapıt olarak tasarladığı Politik...
Devamı

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.