Michelangelo & Leonardo Da Vinci’nin İnanılmaz Yaşam Öyküsü

Yağ ve Mermer
10 Üslup
10 Akıcılık
10 Kapak
10 Fiyat
10
Müge Akçayoğlu diğer yazısı

Solak olmanın uğursuzluk ve şeytan işi olarak anıldığı bir dönemde, Konstantinopolisli bir köle ile gayrimeşru ilişkide bulunan Vincili bir adamın çocuğu olarak dünyaya gelen solak ressam ‘Leonardo di ser Piero da Vinci’ 48 yaşında….

“Keşke kumaşların hışırtısı, boğaza düğümlenen hıçkırık ve hızlı hızlı alınan solukların da resmini çizebilseydi. Korkunun resmini çizebilecek olsaydı bunu mutlaka yapardı.”

Doğduktan sonra yanına verildiği mermer işçisi ailenin yanında heykeltıraşlık ile tanışan, 6 yaşında iken kardeşinin doğumu sırasında annesini kaybeden, babası tarafından heykel yapmayı bırakmaz ise evlatlıktan men edileceği ile tehdit edilen ‘Michelangelo di Lodovico Buonarroti Simoni’ 24 yaşında…

“Heykellerinin hiçbiri şu ana dek kalabalık önünde sergilenmemişti. Heykelinin nerede sergilendiğinin hiçbir önemi yoktu. Bu kariyerinin en önemli anıydı. Yine de burası sıradan bir yer değildi.Tüm Hıristiyan dünyasının en büyük mekanlarından biriydi: Aziz Petrus Bazilikası.”

1500’lü yıllarda Milano’da bulunan Leonardo; herkesin oldukça ilgisini çeken İsa’nın Son Akşam Yemeği Tablosu’nu tamamlamış ve yeni arayışlara girmiştir. Yaptığı işleri ağırdan alması, buna bahane olarak da hazırlık döneminin uzun sürmesini gösteren ressam, yeni tasarılarını hazırlayabilmek için Salai (küçük şeytan) adını taktığı yardımcısı ile birlikte, çıraklık dönemini geçirdiği ve kariyerine başladığı Floransa’ya gitmeye karar verir. Aynı yıllarda Roma’da bulunan Michelangelo ise, kendisine verilen görevi tamamlamış, Roma’da yapıp sergilediği Pieta heykeli ile Vatikan’ı ziyarete gelen hacıların dikkatlerini üzerine çekmiştir. Artık ününün doğup büyüdüğü topraklara kadar ulaştığına, ülkesinde kahraman gibi karşılanıp mesleğinin ailesi tarafından kabul göreceğine inanarak Floransa’ya dönmeye karar verir. Ve böylece; şöhreti İtalyan Yarımadası’ndaki en ünlü insanlardan biri olan Vincili üstat ile, sandığı gibi ünü henüz ülkesine dahi ulaşmamış olan Michelangelo’nun yolu Floransa’da kesişir.

Yağ ve Mermerİlk karşılaşmalarında; soylu ve asil kıyafetleri, bakımlı ve yakışıklı görüntüsü, kendisinden önce gelen ünü ile Leonardo, pejmürde bir kılığa, nasırlı ellere, çocukluğunda karıştığı bir kavgada kırılıp düzleşen bir buruna sahip olan, eserleri ile kendisini kanıtlamaya çalışan Michelangelo’yu aşağılar. Tam da o günlerde, ihtişamlı bir heykel yapılması için yıllar önce madenden çıkartılan, ancak görevlendirilen hiçbir sanatçının şekil vermeyi başaramadığı devasa boyuttaki özel Duccio taşı yeni heykeltıraşını aramaktadır. Hem Leonardo hem de Michelangelo bu işe talip olunca, şehrin ileri gelenlerinin oylamasına başvurulur. Ve Duccio taşına şekil verme görevi gelecek vaad eden heykeltıraş Michelangelo’ya verilir. Ancak genç heykeltıraşın işi hiç de kolay değildir. Zira ortaya çıkaracağı bu eser ile büyük bir sanatçı olduğunu kanıtlamayı, eserine herkesi hayran bırakmayı istemesinin yanısıra, daha önce görevlendirilen heykeltıraşın taşa tamiri mümkün olmayan bir zarar vermiş olması Michelangelo’yu oldukça düşündürmektedir. Bir Davut heykeli yapmaya karar veren, ancak bunu nasıl başaracağını bilemeyen heykeltıraşı zor ve yorucu günler beklemektedir. Diğer yanda ise ressamlık yeteneğinin yanısıra, mühendislik gibi teknik konulara da ilgi duyan Leonardo, uçma hayallerini gerçekleştirebilmek için çalışmalarına devam ederken, pazar yerinde ipek tacirinin eşi Lisa ( ünlü Mona Lisa resmine ilham veren kişi) ile tanışır. İpek tacirinden, eşi Lisa’nın resmini yapması için bir teklif mektubu alır.

Aynı dönemde Floransa siyasi olarak karışık ve her an bir saldırıya uğrayacakları endişesi ile karamsar günler geçirmektedir.

Leonardo, sonu maalesef hüsran ve can kaybı ile sonuçlanacak Arno Projesi ile, şehirden geçen nehrin akışını tersine çevirerek, kendileri için tehdit oluşturan bir başka şehri susuz bırakmayı amaçlamaktadır. Aynı zamanda yaptığı Lisa’nın tablosunda ise hiçbir zaman tamamlanmışlık hissine kavuşamamakta, tablo hiç bitmeyecek gibi üzerinde rötuşlara devam etmektedir. Çünkü Leonardo bu tabloda kendi ustalığını değil, Lisa’yı ön plana çıkartmayı amaçlamaktadır. Ve en önemlisi de, Lisa’ya aşık olmuştur…

Bir yanda Duccio taşının kendisi ile konuşmasını bekleyen Michalengelo, diğer yanda bir türlü tamamlanamayan tablosu ile Leonardo… Keski ile fırçanın rekabetinden kim galip çıkacaktır ?

“Taş şarkı söylemeye devam edince, Michelangelo çekicini ve keskisini aldı. Mermer nihayet uyanmıştı. Davut sesleniyordu. Şimdi onu serbest bırakmak Michelangelo’ya kalmıştı.”

Su gibi akıp giden bir kitap ‘Yağ ve Mermer’. Hele bir de sanat tarihine, resim ve heykele meraklı iseniz harika bir okuma deneyimi yaşayacağınıza garanti veriyorum. Yazar kitabını ‘yirmi yıllık araştırmaya ve tarihsel gerçeklere dayanan bir kurmaca’ olarak tanımlıyor. Kitabı okurken farklı kaynaklarla da görsel olarak desteklemek amaçlı araştırmalar yaptım. Davut heykelinin beş metre on yedi santimetrelik boyu ve heykelin ellerindeki damarların dahi belirginleştirilmiş olması beni resmen büyüledi. Öldüğünde hala Mona Lisa’ya ait tabloyu Leonardo’nun kendi odasında tutuyor olması ve son nefesinde dahi tabloyu tamamlayamadığını söylemesi, artık bu tabloya daha farklı bakmama sebep olacak. O dönemlerde sanatçıların ortaya çıkardığı eserlere halkın siyasi anlamlar yüklüyor olması ve buna göre o eserin benimsenip kalıcı olması da dikkatimi çeken diğer bir nokta oldu.

Yazarın ilk kitabı olmasına ve bu kitapta iki büyük ustadan bahsetmesine rağmen; kesinlikle çok akıcı bulduğum, keşke daha uzun sürse idi dediğim, okumaya doyamadığım bir kitap oldu ‘Yağ ve Mermer’. Kitap bitmiş olsa da, o kapıyı bir kez araladım, bu iki ustanın diğer eserlerinin hikayelerine de göz atmadan o kapıyı kapatmaya niyetim yok.

Son söz Cicero’ya ait bir bilmece: “Nasıl iyi yaşayıp öleceğimizi bizlere öğreten ruhsuz bedenler.” Cevabını uzaklarda aramayın, zira kendisi çok yakınınızda…

Yağ ve Mermer
Stephanie Storey
Maya Kitap
Türkçesi: Levent Kurtuluş
360 sayfa, 2017

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.