Major Tom

Teoman Akben diğer yazısı

Bundan iki yıl önce kaybettiğimiz David Bowie’nin bir şarkısı veya albümü değil, müzik dünyasına ve aslında popüler kültüre kazandırdığı bir ikon bugün konuğumuz. Major (Binbaşı) Tom.

Sanatçının “Space Oddity”, “Ashes to ashes”, “Hallo Spaceboy” ve “New Killer Star” isimli şarkılarında geçen bir kurgu karakter, bir astronot Major Tom. Türkçesiyle, Binbaşı Tom.

Peter Schilling’den Plastic Bertrand’a kadar birçok sanatçının eserinde yer bulmuş olan Major Tom, dünyadan gelen emirle uzay aracından dışarıya çıkmış, ancak kendisini araca bağlayan kablo kopunca uzayın derinliklerine doğru uzaklaşmaya başlamış, kaderine terk edilmiş, kalan birkaç saatlik ömründe kayıp, yalnız bir astronottur. Evet, Alfonso Cuaron’un 2013 filmi ‘Gravity’de, George Clooney’nin canlandırdığı Teğmen Matt Kowalski karakterinin yaşadığı tür bir sondan bahsediyoruz.

Sesinin hala duyulabildiği son anlarında Major Tom son isteğini söyler:

“…
Dünyadan yüz bin mil uzakta olmama rağmen,
Hala nasıl dingin hissediyorum.
Uzay aracım ne yöne gideceğini biliyordur,
Siz benim eşime onu çok sevdiğimi söyleyin yeter,
Gerçi O da bunu biliyordur.”

…ve ardından son sözleri duyulur:

Teneke kutumun etrafında dönüyorum
Ay’ın uzaklarında
Yapabileceğim hiçbir şey yok, biliyorum
Mavi dünyamdan uzaklarda.

Major Tom

David Bowie’nin cesur yaklaşımları göz önüne alındığında, Major Tom’un içinde geçtiği şarkıların, özellikle de Space Oddity’nin, Amerika Birleşik Devletleri’nin o yıllarki uzay programına, ay ve uzay araştırmalarına eleştirel bir gönderme olduğu düşünülür. Gerçekten de bakıldığında, kaydı 1969’da yapılan Space Oddity’ye kadar, Amerika Birleşik Devletleri’nin 18 insanlı uzay seyahati yapmış olduğu, bunlar esnasında önemli can kayıpları verdiği ve büyük maddi kaynaklar tükettiği görülür.

Ancak öte yandan, Major Tom’un ‘kafanın iyi olması halini’ açıklayan bir metafor olduğuna, -ama yererek, ama överek- uyuşturucu konusuna gönderme yaptığına dair söylentiler de kendisine her zaman taraftar bulmuştur.

Gereksiz bir bilgi olarak, müzik dünyasındaki Major Tom fenomeniyle ilgisi kesinleşmemişse de, uzay programı dahilinde bulunan tek ‘Major Tom’ ise, 1960’larda Gemini 6a projesinde bulunarak, kendisi de uzaya çıkmış olan Major (Binbaşı) Thomas P. Stafford’dır.

Diğer sanatçıların dahi David Bowie ve Space Oddity’ye, duyduğu saygı büyüktür. U2’nun 2010 yılında verdiği İstanbul konserinde gurubun stada giriş şarkısı olmuştur Space Oddity, ki bir müzik grubunun sahneye bir başka sanatçının şarkısı eşliğinde çıktığı tahmin edersiniz pek görülmüş bir hadise değildir.

Hangi ışık oyunlarıyla, hangi şarkılarıyla, nasıl girecekler stada, helikopter mi bırakacak, uçak mı atacak, yerden mi çıkacaklar, ne muhteşem fikirler düşünüldü acaba derken, stadın bütün ışıkları yakılmış, ses sisteminden Major Tom’un ilk tınıları duyulmaya başlamış, David Bowie “This is ground controool to Major Tom…” derken, stada acil kapısından tribünlere ellerini sallayarak giriş yapan gurup üyeleri görülmüştür. Herkesi şaşırtan bir yalınlık olmuştur belki, ama o gün orada olan on binlerin ortak görüşü, bir çıkışın bunca basitliğe, daha muhteşem, daha etkileyici olamayacağıdır.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.