Kalemi Geleneklerle Örülü Adam – Yaşar Kemal

Ağrı Dağı Efsanesi
9 Üslup
9 Akıcılık
7 Kapak
9 Fiyat
8.5

“Ağrı, doruğuna varan hiçbir adamı bırakmaz, tutar taşa çevirir…”

Yaşar Kemal, bu eserinde iç içe birkaç efsaneyi anlatmış bizlere. Küp Gölü efsanesini ve bir yandan da güzeller güzeli Gülbahar ile geleneklerini her şeyin üzerinde tutan Ahmet’in kavuşma hikâyelerini anlatmış. Anlatıma sondan başlamak gerekirse Gülbahar ile Ahmet kavuşuyor. Kavuşma anında yaşadıkları ile kavuşmaya kadar öyle çetrefilli zamanlar geçiriyor, öylesine imkânsızın ucundan dönüyorlar ki işte onların efsaneye konu olması da buradan geliyor.

“Ve her bahar Küp gölü çiçeklenirken bütün Ağrıdağının çobanları gölün kıyısına gelirler, bin yıllık bahar toprağının üstüne kepeneklerini atarlar… Ve yalımdan sevda kuşu… Kanadını gölün som mavisine batırır.”

Efsane, Murat Han’ın atının Ağrıdağı eşrafından Ahmet’in kapısına kendiliğinden gitmesiyle başlıyor. Geleneklere göre kişinin kapısına gelen her ne ise Allah’tan geldiğine inanılıyor. Ahmet de hiç düşünmeden atı sahipleniyor. İşte o vakitten sonra işlerin rengi değişiyor.

Yaşar Kemal’in kaleminin geleneklerle örülü olduğunu bilmeyen yoktur. Kitapta da geleneklerin ışığında kişilerin alt benliklerinde yatan psikolojiyi ortaya çıkarıyor.

İnsan psikolojisini başarıyla efsaneye aktaran yazarın dili aslında günümüze yakın; ancak efsanenin içinde öyle kelimeler var ki anlamak için sözlüğe bakmaya ihtiyaç duyuyorsunuz. Neyse ki sözlüğe bakmanız gereken kelimeler iki elin parmaklarını geçmiyor da eseri anlamanız zorlaşmıyor.

Ağrı Dağı EfsanesiYaşar Kemal’in eserlerinin neredeyse çoğunda olduğu gibi bu kitapta da halk hikâyeciliği karşımıza çıkıyor. Efsane anlatımında yer verilen gelenekler, töreler, halkın yaşam tarzı, kaval sesleri ve diğer sözlü anlatım ögeleri, Yaşar Kemal okuyanlar için yeni bir durum değildir. Bunlar yazarın olmazsa olmazlarıdır.

Dünya edebiyatını yirmi yaşında okumaya başlayan Yaşar Kemal, bir ülkenin kendi edebiyatına sahip olmasının önemini bilerek halk edebiyatına sımsıkı sarılmıştır. Bu efsaneyi okumadan önce Yaşar Kemal’in hayatına bir göz gezdirmenizi tavsiye ederim.

Her bir sözünde her bir hareketinde geleneklerin ne kadar önemli olduğunu üzerine basa basa vurgulamış: “Anlayın,” diyor Yaşar Kemal “gelenekler canınızdan bile değerli.”

“Şu insanlar, şu dünyada var oldukça her şeye akıl erdirecekler, kartalın uçuşuna, karıncanın yuvasına, ayın, günün doğuşuna, batışına, ölüme, kalıma, her şeye akıl sır erdirecekler. Karanlığa ışığa, her şeye, her şeye akıl erdirecekler, tek insanoğluna güçleri yetmeyecek. Onun sırrına ulaşamayacaklar.”

Ağrıdağı Efsanesi
Yaşar Kemal
Yapı Kredi Yayınları
119 sayfa, 2017

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.