Hobbit ve Felsefe

Hobbit Felsefe
7 Üslup
7 Akıcılık
10 Kapak
9 Fiyat
8.3
Aylin Korkmaz diğer yazısı

J.R.R Tolkien en sevdiğim yazarlar arasında ilk sıradadır. Eserlerini bir çok kez okuyup filmleri de replikleri ezberleyecek kadar izlemişimdir. Yönetmen Peter Jackson ‘Yüzüklerin Efendisi’ ve ‘Hobbit’ filmleri ile büyük beğeni toplasa da her zaman olduğu gibi filmleri kitapların yerini asla tutamaz (kişisel fikrim ise yönetmenin topladığı övgüyü haketmediği). ‘Silmarillion’un film oluşunun önündeki en büyük engellerden biri de Tolkien ailesinin, Peter Jackson’ın yönetmenliğini istememeleriymiş.
‘Hobbit: Beklenmedik Yolculuk’ filmi ile aynı zamanlarda raflarda yerini alan ‘Hobbit ve Felsefe’ daha önceden ‘Harry Potter ve Felsefe’, ‘Yüzüklerin Efendisi ve Felsefe’, ‘Narnia Günlükleri ve Felsefe’, ‘Ejderha Dövmeli Kız ve Felsefe’ kitapları ile tanıdığımız felsefe profesörleri Gregory Bassham ve Eric Bronson’ın çalışmaları ile bir bütün haline gelmiş bir kitap. Özellikle ‘Hobbit’ kitabına odaklanıp dialoglar, olaylar ve karakter özellikleri ile milattan önce yaşamış filozoflardan günümüz kuramcılarına bir çok felsefe ile karşılaştırma yapılmış.

Belki diyeceksiniz ki “‘Hobbit’ çocuk kitabı olarak yazılmış felsefe ne alaka?”. Bu düşüncenize J.R.R Tolkien’in kitaplarının mirasçısı olarak belirlediği oğlu Christopher Tolkien’in bir yorumu ile cevap vereyim: “İçini boşaltarak 15-25 yaş arasındakilerin hoşlanacağı bir aksiyon filmine dönüştürmüşler. ‘Yüzüklerin Efendisi’nde eserin güzelliği ve ciddiyeti yok olmuştu. İşi ticarete dökmek estetiği ve felsefi etkiyi ortadan kaldırmış. ‘Hobbit’in de akıbetinin aynı olacağını düşünüyorum.” Her ne kadar ‘Hobbit ve Felsefe’ yazarları oğul Tolkien’e katılmıyor olsa da bence çok doğru noktalara parmak başmış. ‘Silmarillion’un film olmayışının sebebinin ailenin yönetmen koltuğunda Peter Jackson’ın oturacağı korkusu olduğunu söylemiştim. Şunu da belirtmeliyim ki J.R.R. Tolkien hayattayken ‘Yüzüklerin Efendisi’ ve ‘Hobbit’ kitaplarının film haklarını New Line Cinema’ya satmıştı. ‘Silmarillion’un kendisini kurtarma sebebi ise J.R.R Tolkien’in ölümünden sonra dağınık notlarını birleştirerek ‘Orta Dünya’nın tarih kitabı haline getiren kişi oğlu Christopher Tolkien’dir.

‘Hobbit ve Felsefe’ye dönersek; yazarlar erdem, kader, şans, bilgelik, adalet gibi kavramların ve klasik filozoflaara ait kuramların ‘Hobbit’e bir İngiliz Edebiyatı profesörü ve fantastik edebiyat yazarı tarafından alt metinlere ne kadar güzel gizlendiğini ve Tolkien’in düşünce sistemini kitaptan örnekler vererek sunuyor. Kitapta beni rahatsız eden noktalardan biri bu örnek işinin fazlaca abartılması oldu. Aynı dialoglar tekrar tekrar karşımıza çıkıyor kitapta. Her çıkışında farklı bir kuram ya da özelliğine dikkat çekilmiş olsa da okumayı zorlaştıran bir nokta oldu benim için. Alıntılar ve bilgiler’in referanslar ile verilmesi artı puan verdi kitaba bneim gözümde. Ancak kitaplar ve filmler ile ilgili içerdiği yanlış bilgiler beni fazlasıyla rahatsız etti zira kitabın başında yazarların kullandığı ‘Bu kitap Tolkien hayranlarınca, Tolkien hayranlarına yazılmıştır.” Cümlesinin kullanımı bu tip yanlışların (“‘Hobbit’ iki filmdir” vb.) yapılmaması gerektiğini gösteriyor. Bu yanlışlar yazarlar tarafından mı çeviri sırasında hatalar ile mi meydana geldi bilemiyorum ancak ‘Tolkien Hayranları’nın gözaardı edebileceği noktalar değil.

Felsefi açıdan oldukça aydınlatıcı ve keyif veren bir kitap olsa da okuyucuyu yorduğunu ve bunun da içeriğin doluluğundan kaynaklandığını düşünüyorum. Kitabın tümüne baktığımızda okunmaya değer, okuyucusuna çok şey katacak bir kitap ancak yavaş ve sindirerek okunması gereken dolu dolu bir kitap.
Son olarak ‘Hobbit’ kitabını okumamış yahut filmlerini izlememiş kişiler için bolca spoiler içereceğinden benim nacizane tavsiyem önce ‘Hobbit’i ardından ‘Hobbit ve Felsefe’yi okumanız.

Kitaptan bir kaç alıntı ile diğer yazıma dek vedalaşıyorum sizlerle:
“Ancak ve ancak zorluklara meydan okuyarak ve risk almaktan çekinmeyerek kendimizi geliştirebilir ve ne olabileceğimizi keşfederiz.”

“Vive la différence! Sadece dostlarınızın ve ailenizin gözünde iyi olmanız yetmez. Sancısız şekilde birlikte yaşayabilmek için, yabancılara sevecenlikle yaklaşmayı hepimizin öğrenmesi gerek.”

Tanıtım Bülteninden:

Maceracı bir ruh ile kişisel gelişim arasında nasıl bir bağ vardır?
Bilbo’nun karakterindeki dönüşümün kökenlerini nerede aramalıyız?
Orta-Dünya’da şan, şöhret, kibir, tevazu, açgözlülük gibi kavramlara felsefi açıdan nasıl yaklaşabiliriz?
Hobbitler oyun oynamayı neden sever?
Tolkien gerçekte bir adil savaş teorisyeni miydi?
Hobbit bize sanatın felsefesi hakkında neler sunabilir?
Tolkien’in kahramanları aslında birer filozof mudur?

… ve daha bir çok sorunun cevabı…
Bir yanda Bilbo, Gandalf, Thorin ve Gollum; diğer yanda Aristoteles, Platon, Nietzsche ve Kant.
Hobbit ve Felsefe, Bilbo Baggins ile yeni tanışacak okurlar, yıllarını Tolkien’in eserlerine veren Orta-Dünya takipçileri ve felsefe meraklıları için benzersiz bir kitap.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.