Bir Halide Edib Romanı “Sinekli Bakkal”

8 Üslup
8 Akıcılık
10 Kapak
8 Fiyat
8.5
Fatma Acar diğer yazısı

Halide Edib Adıvar, Meşrutiyet ve Cumhuriyet dönemlerinden bahsedildiğinde akla gelen ilk edebiyatçılardan biridir. Bunun sebebi sayısız roman, hikaye, tiyatro, fikir eserleri, çeviriler yazması kadar bu eserlerine, muhakkak Cumhuriyet döneminden de yaşanmışlıklar eklemesidir.

Eserlerinin bir kısmı yabancı dillere çevrilmiş ve bu eserler için değerli birçok eleştiri yazısı yazılmıştır.

“Sinekli Bakkal” Halide Edib Adıvar’ın ilk olarak 1935 yılında “The Clown and His Daughter(Soytarı ve Kızı)” ismiyle İngilizce yazdığı, daha sonra yeniden kurgulayarak yazım üslup biçim yönünden de yeniden kaleme aldığı, yıllar sonra farklı dillere de çevrilen başarılı eserlerinden biridir.

Milli Mücadelenin önemli isimlerinden olan Halide Edib Adıvar, kitabında ll.Abdulhamit döneminde İstanbul’da Sinekli Bakkal isimli bir kenar mahalle ve sakinlerini, bu çevrede olup biten olayların saraylara ,oradan Şam’ a ve Taif ‘ e kadar uzanan sürgünleri ile bu katı yönetime ayak uydurmaya çalışan halkın gündelik yaşantısını, beklentilerini, umutlarını titizlikle kaleme almış.

Dil ve anlatım yönünden özel bir yeri olmadığı halde, “Sinekli Bakkal” açık ve yalınlığı ile de kolay okunabilen bir kitap.

Adıvar, kitabında siyasal konulara değinmiş olsa da şahsi fikrini perde arkasında tutup padişahlık ile yönetilen dönemde çoğunlukla halkı gözlemleyerek tarih sahnesinde tarafsız durabileceğimiz bir bakışla sunmuş olayları.

Sinekli Bakkal“Sinekli Bakkal” da olaylar daha çok İslâm’ı en sert, en katı şekilde anlatan mahalle imamının kızı Emine’nin “kız Tevfik” diye çağırılan meddah ve zenne Tevfik e kaçması ve onların Rabia ismindeki hafız kızlarının çevresinde geçiyor.

Rabia’nın imam dedesinden dinlediği İslâm ile kurgusal karakter din alimi Vehbi Dede’nin İslâm’a bakışı ve yayışı, bugün bile İslâm ülkelerinin dine olan bakışlarındaki zıtlıkları gözler önüne seriyor .

Yazar, Hafız Rabia’ya sadece kuran ve mevlid okutmakla kalmıyor, ilahi ve musiki eserlerden de seslendirerek bizlerin eski eserlere yeniden kulak kabartmamıza olanak sağlıyor.

Tarihte ” Jön Türkler” ismiyle de geçen ” Genç Türkler” ya da “Genç Osmanlılar” kitapta çokça yer bulmuş; ll.Abdulhamit ‘ in 1908 de devrildiğini de yine siyasî herhangi bir ayrımdan uzak gündelik yaşamın içerisine yerleştirerek hiçbir tarafı kırmadan yermeden konu etmiş, Adıvar.

Jön Türkler, 19.yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu’ nun son döneminde ortaya çıkan meşrutiyetçi genç ve aydın kuşağa verilen isimdir. Bu nesil ll.Abdulhamit’ in istibdat (baskıcı) rejimine karşı siyasete edebi eserlerle girerek imparatorluğun daha ferah devamını istediklerini ileri sürmektedir.

Kitapta Emine’nin bir zenneye kaçmasıyla baskıcı bir baba olan imamın iç dünyasında yaşadığı sınav ile görevine tüm benliğiyle bağlı olan Zaptiye Nazırı Selim Paşa’nın oğlunun padişaha baş kaldıran Jön Türk’lerden olması ile yaşadıkları birbirine benzerlik gösteren ince bir ayrıntıdır.

Bu kitap okunmalı; çünkü, siyasal ve fikir araştırma yazısı gibi görünse de aslında içeriği ile bugün bile fazlasıyla bizden, içimizden bir mahalle Sinekli Bakkal.

Sinekli Bakkal
Halide Edip Adıvar
Atlas Kitabevi
1983, 302 sayfa

1 Yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.